Methodiek
Deze pagina legt uit hoe de analyses op PolitiekCorrect.com tot stand komen, welke keuzes zijn gemaakt en waar de grenzen van de methode liggen. Transparantie over de werkwijze is een kernprincipe van het platform.
Wat is PolitiekCorrect.com?
PolitiekCorrect.com is een onpartijdig beleidsanalyseplatform. Het platform beoordeelt concrete politieke maatregelen op hun feitelijke impact per belangengroep. De naam verwijst niet naar de politiek-correcte beweging, maar naar de letterlijke betekenis: politiek dat correct is, feitelijk en aantoonbaar.
De aanleiding is simpel. Veel politieke beslissingen zijn aantoonbaar suboptimaal, niet per se door slechte bedoelingen, maar door structurele oorzaken: coalitielogica, kortetermijndenken, gebrek aan inhoudelijke expertise en een gebrek aan transparantie over wie de prijs betaalt voor welk besluit.
Het platform vervangt geen democratische besluitvorming. Het maakt de kwaliteit van die besluitvorming inzichtelijker.
Drie informatielagen
Dezelfde analyse wordt op drie detailniveaus gepresenteerd. De bezoeker kiest hoe diep hij gaat.
Een oogopslag
Visuele score per thema. Geen uitleg, geen context. Puur de uitkomst vertaald naar een getal en kleur.
Vertel me meer
Impact-matrix per maatregel: welke groepen worden geraakt en hoe? Kort AI-advies op basis van de scores.
Volledige onderbouwing
Alle bronnen, doorrekeningen, kennislacunes en de stapsgewijze redenering. Downloadbaar voor journalisten en onderzoekers.
Laag 3 is de databron. Laag 1 en 2 zijn vereenvoudigde weergaven van dezelfde onderliggende data. Er wordt niets weggelaten of afgezwakt.
Scoringsmethode
Elke maatregel wordt per belangengroep gescoord op een vijfpuntsschaal. De scores zijn gebaseerd op beschikbare data, onderzoeksrapporten en CPB-analyses. Politieke opvattingen zijn geen bron.
- ++
- Sterk positief effect, goed onderbouwd
- +
- Positief effect, richting duidelijk maar beperkt of onzeker
- 0
- Neutraal of geen aantoonbaar effect
- -
- Negatief effect, richting duidelijk maar beperkt of indirect
- --
- Sterk negatief effect, goed onderbouwd
- ?
- Onvoldoende data. Telt mee als 0 maar wordt gemarkeerd als kennislacune.
De groepsscores worden gewogen op basis van de zeven globale doelen (zie onder) en opgeteld tot een totaalscore per maatregel. Maatregelen binnen hetzelfde subthema worden op totaalscore gerangschikt. De hoogste score leidt tot de AI-aanbeveling, altijd met expliciete vermelding van de afwegingen en welke groepen de prijs betalen.
Een compromis is een valide uitkomst. Als geen enkele maatregel duidelijk superieur is, wordt dat als zodanig benoemd.
Globale doelen
Alle analyses worden getoetst aan zeven overkoepelende doelen. Deze doelen gelden voor elk thema en elke maatregel en zijn het kader waarbinnen het AI-advies wordt geformuleerd.
Belangengroepen
Bij elke maatregel wordt de impact beoordeeld voor een standaardset belangengroepen. De lijst is een vertrekpunt en kan per thema worden uitgebreid met specifieke subgroepen.
Groepen worden beschreven op basis van hun situatie en belang, zonder waardeoordeel over die situatie. Groepen overlappen in de praktijk: iemand in de bijstand is ook huurder, ook burger, ook potentieel arbeidsmarktdeelnemer. De impact wordt gescoord vanuit de rol die relevant is voor de betreffende maatregel.
De verhouding tussen werkenden en mensen met een uitkering is politiek gevoelig. Het platform neemt geen normatieve positie in. Wat het platform wel doet is de feitelijke situatie transparant doorrekenen: netto inkomensverschillen, financiele prikkels en meetbare effecten van beleidswijzigingen op beide groepen.
Kwetsbaarheidsvlag en klimaatcheck
Twee verplichte checks bij elke analyse:
Kwetsbaarheidsvlag
Als een maatregel voor de gemiddelde burger neutraal of positief uitpakt maar voor kwetsbare groepen significant negatief, wordt dat expliciet gemarkeerd. Kwetsbare groepen zijn: mensen met laag inkomen of uitkering, mensen met een beperking of chronische ziekte, kinderen in armoede, mensen in schuldsanering en eenoudergezinnen. Een maatregel met een kwetsbaarheidsvlag vereist altijd een aanvullende vangnetbepaling in het advies.
Klimaatcheck
Klimaat is geen apart beleidsthema maar een dwarsverband. Bij elke analyse wordt beantwoord: verhoogt of verlaagt de maatregel de CO2-uitstoot? Vergroot het de kwetsbaarheid voor klimaatverandering? Welke economische risicos ontstaan op 10 tot 30 jaar als klimaateffecten buiten beschouwing blijven? Effecten worden gekwantificeerd waar data beschikbaar is. Een maatregel die klimaateffecten volledig negeert wordt als incompleet gemarkeerd.
Onpartijdigheidsprincipes
Het platform heeft geen politieke kleur, geen achterban en geen belang bij een bepaalde uitkomst. Dat vereist bewuste keuzes. De onderstaande principes zijn bindend voor alle analyses.
Bronnen boven meningen
Elke conclusie is herleidbaar naar data, onderzoek of modellen. Politieke opvattingen, ook breed gedragen, zijn geen bron.
Geen sturende taal
Begrippen als eerlijk of rechtvaardig worden alleen gebruikt als ze vooraf zijn gedefinieerd. Framing via woordkeuze is niet toegestaan.
Onzekerheid is een uitkomst
Als beschikbare data onvoldoende is om een conclusie te trekken, is dat het advies. Het systeem speculeert niet om toch een antwoord te produceren.
Alle groepen wegen gelijk
Geen enkele belangengroep krijgt vooraf meer gewicht. Afwijkingen zijn alleen toegestaan als de doelenboom dat expliciet bepaalt.
Compromis is valide
Een advies mag uitkomen op een compromisoplossing. De afweging die daartoe leidt wordt altijd volledig inzichtelijk gemaakt.
Extra bronvermelding bij gevoelige topics
Bij politiek beladen onderwerpen worden alle bronnen expliciet benoemd en is de redenering stap voor stap traceerbaar.
Beperkingen en kennislacunes
De scores op dit platform zijn indicatief. Ze zijn gebaseerd op de beste beschikbare openbare data op het moment van analyse. Een aantal structurele beperkingen zijn van belang voor wie de analyses gebruikt:
- →Scores worden niet automatisch bijgewerkt als nieuwe data beschikbaar komt. De analysedatum is altijd zichtbaar.
- →Politieke haalbaarheid is een aparte indicator (uitvoerbaarheid), geen onderdeel van de totaalscore. Een maatregel kan hoog scoren maar juridisch of politiek niet haalbaar zijn.
- →Groepsimpacts zijn gemiddelden. Binnen een groep kunnen grote verschillen bestaan die de analyse niet altijd kan vangen.
- →Scores met een ? markeren kennislacunes: onderwerpen waarover onvoldoende betrouwbare data beschikbaar is. Deze worden niet ingevuld met aannames.
- →Laag 3 (volledige onderbouwing met bronnen) is nog in ontwikkeling en nog niet publiek beschikbaar.
Vragen, correcties of aanvullingen? Het platform is open voor input van onderzoekers en journalisten.